Interventies
Revalidatie
Vroeger werden mensen na een ernstige beroerte (CVA) langdurig opgenomen in revalidatiecentra. Nu kunnen cliënten met ernstige klachten al snel weer naar huis. Mensen herstellen vaak beter als ze in hun eigen vertrouwde omgeving revalideren in plaats van het ziekenhuis of revalidatiecentrum. Het is vaak ook niet meer nodig om intramuraal te revalideren, doordat de revalidatiemogelijkheden thuis de afgelopen jaren fors zijn toegenomen (1).
Voorbeeldzorgplan
Omaha System Support heeft een voorbeeldzorgplan ontwikkeld middels de Omaha System classificatie. Daarnaast heeft Wijkverpleging.org een voorbeeldzorgplan ontwikkeld middels de NANDA-NOC-NIC classificaties.
Na een CVA of NAH
De zorg na een CVA of NAH kan ingewikkeld zijn. Er kunnen zichtbare fysieke gevolgen zijn maar ook niet-zichtbare psychische gevolgen. Ook kunnen er veel zorgverleners betrokken zijn. Belangrijk is dat er één hoofdcoördinator is. Die houdt het overzicht en zorgt ervoor dat de cliënt op alle gebieden de noodzakelijke zorg krijgt, zonder dat zorgverleners langs elkaar heen werken. De cliënt zelf heeft hierin de belangrijkste stem (2). In de praktijk blijkt het vaak een neurologie of CVA nazorgverpleegkundige te zijn die deze zorg coördineert. Voor je eigen regio kan je deze vinden via de wegwijzer hersenletsel (2).
Zet een neurologie- of CVA-nazorgverpleegkundige uit de regio in om zorg te coördineren
Betrek netwerk van de cliënt. Cliënten hebben niet alleen medische klachten. Cliënten kunnen na een beroerte vaak minder goed plannen, of zich minder lang concentreren. Daardoor kunnen ze enorm vastlopen. Overleg met het netwerk van de cliënt wat zij kunnen betekenen (3).
Geef leefstijl adviezen op het gebied van roken, beweging, gezonde voeding, matig alcoholgebruik, gezond gewicht om nieuw CVA te voorkomen. Laat cliënt minimaal 1 keer per jaar naar de huisarts gaan voor een CVRM controle. Zo wordt bloeddruk en cholesterol gemonitord en kans op een recidief verkleind (3).
Mantelzorg bij NAH
Niet-aangeboren hersenletsel heeft niet alleen impact op de cliënt zelf, maar vaak ook op de naasten van de cliënt. De naasten kunnen worden geconfronteerd met gedragsverandering van de cliënt, maar bijvoorbeeld ook met een veranderde rolinvulling waarbij de naaste plotseling mantelzorger moet worden in plaats van alleen naaste. Dit kan zowel fysiek als mentaal een zware belasting geven op de mantelzorger. In het zorgpad mantelzorg van Wijkverpleging.org is beschreven hoe je in de wijkzorg mantelzorgers kan ondersteunen hierin.
Interventies bij NAH+
NAH+ vraagt om specifieke interventies. Wil je meer weten over NAH+? Kijk dan op de pagina specifieke doelgroepen.
Bronnen en achtergrondinformatie
Janssen R. Thuis herstellen van beroerte kan beter. Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN). Geraadpleegd op 09-02-2024, van: https://www.han.nl/artikelen/2020/12/thuis-herstellen-van-beroerte-kan-beter/.
Wegwijzer Hersenletsel. Geraadpleegd op 09-02-2024, van: https://www.wegwijzer-hersenletsel.nl/.
Kennisnetwerk CVA Nederland. Patiëntversie: Goede zorg na een CVA. Kennisnetwerk CVA Nederland. Geraadpleegd op 09-02-2024, van: https://www.kennisnetwerkcva.nl/wp-content/uploads/2018/09/Pati%C3%ABntversie-Goede-zorg-na-een-cva_2018-printversie.pdf.